MP : ममता बॅनर्जींचा ‘खेला’ झाला, आता उबाठा रडारवर, त्यानंतर पुढचे लक्ष्य कोण? का सुरु आहे फोडाफोडी? 

तृणमूल काँग्रेसचे वीस खासदार (MP) एनसीपीआय (नॅशनलिस्ट सिटिझन्स पार्टी ऑफ इंडिया) मध्ये सामील झाले आहेत. ममता बॅनर्जी यांच्या बाबतीत जशी परिस्थिती होती, तशीच आता उद्धव ठाकरे यांच्या बाबतीतही घडत आहे. उद्धव ठाकरे यांनी मातोश्री येथे त्यांच्या लोकसभा खासदारांची बैठक बोलावली होती, परंतु नऊपैकी केवळ चारच खासदार (MP)  उपस्थित राहिले. पाच जण गैरहजर होते आणि त्यासाठी विविध कारणे पुढे केली जात आहेत. परंतु ऑपरेशन लोटसचे नवीन प्रकार अधिक धोकादायक ठरत आहेत. महाराष्ट्रातही असाच एक शब्दप्रयोग ऐकू येत आहे.

पश्चिम बंगालमधील नवा ‘खेला’ संपण्यापूर्वीच, गेल्या काही दिवसांपासून महाराष्ट्राच्या राजकीय वर्तुळात ‘ऑपरेशन टायगर’ची जोरदार चर्चा सुरू होती. अशी चर्चा आहे की, उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेचे आणि खासदार (MP)  एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेचे काही नेते शिवसेनेच्या नेत्यांच्या संपर्कात आहेत. तथापि, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या सहकारी नेत्यांनी ‘ऑपरेशन टायगर’ राबवण्याबाबतची कोणतीही चर्चा किंवा प्रयत्न पूर्णपणे फेटाळून लावला आहे. शिवसेनेचे प्रवक्ते राजू वाघमारे यांनी सांगितले की, अशी कोणतीही मोहीम सुरू नाही, तसेच त्यांच्या पक्षाला कोणामध्येही फूट पाडण्यात रस नाही. राजू वाघमारे यांनी सांगितले की, निवडणुका अजून सुरू झालेल्या नाहीत आणि सरकारकडे आधीच पूर्ण बहुमत आहे. शिवाय, ज्या खासदारांवर (MP)  टीका होत आहे, ते उद्धव ठाकरे यांच्यासोबत असल्याचा दावाही करत आहेत. सध्या लोकसभेत शिवसेनेचे (यूबीटी) नऊ खासदार आहेत, तर एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेचे सात खासदार आहेत. ‘ऑपरेशन टायगर’च्या चर्चेदरम्यान, उद्धव ठाकरे यांनी मातोश्री येथे आपल्या लोकसभा खासदारांची (MP)  बैठक बोलावली. या बैठकीत जे घडले, त्यानंतर ‘ऑपरेशन टायगर’चा मुद्दा केवळ एक अफवा राहिलेला नाही, असे दिसते.

(हेही वाचा Weather: हवामान खात्याकडे असते कोणती ‘महा-शक्ती’? सुपर कम्प्युटर्स आणि समुद्रातील सेन्सर्स कसे ओळखतात मान्सूनची चाल?)

१४ जून रोजी मुंबईतील मातोश्री येथे शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) प्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी बोलावलेल्या तातडीच्या बैठकीसाठी सर्व नऊ लोकसभा खासदारांना बोलावण्यात आले होते. मात्र, मिळालेल्या वृत्तानुसार, पाच खासदार अनुपस्थित होते आणि केवळ चारच उपस्थित होते. खासदार (MP)  उपस्थित होते, तर इतरांबद्दल दावे आणि सबबी समोर आल्या आहेत. मातोश्री बैठकीला उपस्थित असलेले खासदार अनिल देसाई म्हणाले, “आमच्यापैकी चार जण उपस्थित होते आणि इतर पाच जण वैयक्तिक कामामुळे व्हर्च्युअली सामील झाले. तथापि, सर्व नऊ खासदार एकजूट असून पक्षासोबत आहेत. सर्व अटकळ निराधार आहे.” शिवसेना (यूबीटी) नेते अरविंद सावंत यांनी सांगितले की, आपत्कालीन परिस्थितीमुळे अनेक खासदार बैठकीला उपस्थित राहू शकले नाहीत. ही आपत्कालीन परिस्थिती वेगवेगळी असल्याचे सांगण्यात आले. अरविंद सावंत म्हणाले, “एका खासदाराचे मूल आजारी असून त्याच्यावर रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत. दुसऱ्या खासदाराची पत्नीही आजारी आहे. आणखी एका खासदाराच्या (MP)  मुलीचे लग्न आहे. सर्वांनी ही परिस्थिती समजून घेतली पाहिजे.” अर्थात, परिस्थिती समजून घेणे आवश्यक आहे.

ऑपरेशन डिलिमिटेशन

ऑपरेशन डिलिमिटेशन या नावामागील कारण समजण्यासारखे आहे. जे काही घडत आहे ते पावसाळी अधिवेशनात एनडीएसाठी उपयुक्त ठरण्याची शक्यता आहे. काकोली घोष दस्तीदार यांनी आधीच सांगितले आहे की ते संसदेत एनडीएला पाठिंबा देतील. भाजपच्या नेतृत्वाखालील केंद्र सरकार संसदेच्या पावसाळी अधिवेशनात परिसीमन विधेयक पुन्हा सादर करण्याच्या तयारीत आहे. विधानसभा निवडणुकांदरम्यान सरकारने सादर केलेले १३१ वे घटनादुरुस्ती विधेयक आवश्यक संख्याबळाअभावी अयशस्वी ठरले होते. आता, जर विविध पक्षांचे खासदार एनडीएला पाठिंबा देण्यासाठी एकत्र आले आणि दोन-तृतीयांश बहुमत मिळाले, तर परिसीमन विधेयक मंजूर होईल आणि म्हणूनच, त्याला एक नवीन नाव देण्यात आले आहे ऑपरेशन ‘परिसीमन’. गेल्या संसदीय अधिवेशनात, परिसीमन विधेयक आणि महिलांना ३३ टक्के आरक्षण देणाऱ्या कायद्यातील दुरुस्तीच्या बाजूने २९८ मते पडली होती, तर विरोधात २३० मते पडली होती. २० खासदारांच्या पाठिंब्याने, एनडीएची संभाव्य संख्या ३१२ पर्यंत पोहोचल्याचे मानले जात आहे. आता, उद्धव ठाकरे यांच्या सभेला अनुपस्थित असलेले पाच खासदार (MP) सापडल्यास, हा आकडा ३१७ पर्यंत पोहोचू शकतो. तथापि, दोन-तृतीयांश बहुमताचा जादुई आकडा गाठायला अजून बराच वेळ आहे. तीन जागा रिक्त झाल्यामुळे सभागृहातील सदस्यसंख्या आता ५४० झाली आहे, आणि दोन-तृतीयांश बहुमतासाठी ३६२ ऐवजी ३६० सदस्यांच्या मतांची आवश्यकता आहे. सध्याची परिस्थिती पाहता, मतदारसंघ पुनर्रचनेच्या पुढील टप्प्यात कोणाचा नंबर लागेल याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. तामिळनाडूमध्ये द्रमुक पक्षावर मुख्य धोका आहे, आणि आगामी निवडणुकीचे महत्त्व पाहता, समाजवादी पक्षही या शर्यतीतून बाहेर असल्याचे दिसत नाही. एनडीएला पाठिंबा देण्याच्या शर्यतीत आणखी कोण सहभागी आहे, याचे चित्र हळूहळू स्पष्ट होईल.