Spam Call करणाऱ्यांची आता खैर नाही; ट्राय बदलणार नियम; एआयची कशी घेणार मदत? वाचा…

मोबाईल वापरकर्ते दररोज येणाऱ्या अनावश्यक स्पॅम कॉल्स (Spam Call) , ऑफर्स आणि प्रमोशनल कॉल्समुळे अनेकदा त्रस्त होतात. क्रेडिट कार्ड किंवा कर्जासंबंधीच्या या कॉल्समुळे अनेकदा महत्त्वाचे कॉल्स चुकतात. या समस्येवर तोडगा काढण्यासाठी भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने (ट्राय) आता कठोर उपाययोजना केल्या आहेत. (Spam Call) ट्रायने स्पॅम आणि स्वयंचलित कॉल्सच्या विरोधात एक नवीन आणि मजबूत सुरक्षा प्रणाली विकसित केली आहे. यावेळी, नियमांमध्ये एआय (AI) चा समावेश करण्यात आला आहे, ज्यामुळे बनावट कॉल  (Spam Call)  करणारे पकडले जाणार आहेत. याव्यतिरिक्त, व्यवसाय आणि कंपन्यांकडून होणाऱ्या ए२पी (A2P – अर्जाद्वारे थेट व्यक्तीकडे) संवादांवर निर्बंध घालण्यात आले आहेत. इतकेच नव्हे, तर काही विशिष्ट प्रकरणांमध्ये ग्राहकांना निर्णयांविरुद्ध अपील करण्याचा अधिकार देण्यात आला आहे.

नवीन नियमांनुसार, दूरसंचार कंपन्या मोठ्या प्रमाणात स्पॅम  (Spam Call)  येण्याची शक्यता असलेले मोबाईल नंबर ओळखण्यासाठी एआय-आधारित पद्धतींचा वापर करतील. या संशयास्पद नंबरची माहिती इतर दूरसंचार कंपन्यांना देखील दिली जाऊ शकते. जर एकाच प्रेषकाशी संबंधित अनेक नंबर स्पॅम  (Spam Call)  म्हणून ओळखले गेले, तर पुढील तपास सुरू केला जाऊ शकतो.

(हेही वाचा नंदिग्राम पोटनिवडणुकीतील Congress च्या उमेदवाराला अटक; ममता बॅनर्जीने पाठिंबा देताच झाली कारवाई)

जर १० दिवसांच्या आत एका प्रेषकाशी संबंधित पाच किंवा अधिक नंबर स्पॅम म्हणून ओळखले गेले, तर कंपनी केवायसीची पुनर्तपासणी आणि प्रत्यक्ष पडताळणी सुरू करू शकते. यानंतर, आवश्यक असल्यास आउटगोइंग कॉल्स आणि इतर सेवा निलंबित केल्या जाऊ शकतात. वारंवार उल्लंघन केल्यास सेवा खंडित देखील केली जाऊ शकते.

ट्रायने ॲप्लिकेशन-टू-पर्सन (A2P) कॉल्ससाठी देखील नियम स्थापित केले आहेत. हे कॉल्स एखाद्या व्यक्तीने थेट नंबर डायल करून केलेले नसतात, तर ते ॲप, सॉफ्टवेअर प्रणाली किंवा स्वयंचलित प्लॅटफॉर्मद्वारे केले जातात. यामध्ये ऑटोडायल्ड कॉल्स, रोबोकॉल्स, पूर्व-रेकॉर्ड केलेले संदेश आणि कृत्रिम किंवा रेकॉर्ड केलेल्या आवाजातील कॉल्स यांचा समावेश आहे. आता, A2P कॉलिंग सिस्टीम वापरणाऱ्या कंपन्या आणि इतर संस्थांना त्यांच्या टेलिकॉम ऑपरेटरना माहिती देणे बंधनकारक असेल. त्यांना या कॉल्ससाठी वापरलेले नंबर देखील उघड करणे आवश्यक असेल. जर A2P कॉलची माहिती आगाऊ दिली गेली नाही, तर तो अनपेक्षित व्यावसायिक संवाद मानला जाऊ शकतो.

नवीन नियमांनुसार काही A2P कॉल्ससाठी  (Spam Call)  टर्मिनेशन शुल्क देखील आकारले जाईल. हे शुल्क प्रति मिनिट ५ पैशांपर्यंत असू शकते. तथापि, नियमित व्यावसायिक संवादासाठी निश्चित केलेल्या नंबरिंग सिरीजमधील कॉल्स आणि TRAI ने विशेषतः मंजूर केलेले कॉल्स या शुल्कातून वगळले जातील.

TRAI ने कॉल मॅनेजमेंट ॲप्ससाठी नवीन नियम देखील निश्चित केले आहेत. असे ॲप्स 140xx, 1600xx, आणि 1601xx नंबरिंग सिरीजमधील कॉल्स  (Spam Call)  एकाच वेळी ब्लॉक, फिल्टर किंवा स्पॅम म्हणून लेबल करू शकणार नाहीत. व्यावसायिक हेडर आणि कंटेंट टेम्पलेट्सचा गैरवापर रोखण्यासाठी सुरक्षा उपाययोजना देखील जोडण्यात आल्या आहेत.