Tokyo Earthquake : जपान आणि चीनमध्ये शक्तिशाली भूकंप; भूकंपाच्या धक्क्यांचा इशारा जारी

आशिया-पॅसिफिक प्रदेशात भूकंपाची (Tokyo Earthquake) क्रिया अचानक तीव्र झाली असून, त्यामुळे दोन प्रमुख शेजारी देशांमध्ये भूकंपाचे धक्के बसले आहेत. मंगळवार, १६ जून २०२६ रोजी, जपान आणि चीनमध्ये एकापाठोपाठ दोन शक्तिशाली भूकंप झाले. युरोपियन-मेडिटेरेनियन सिस्मोलॉजिकल सेंटर (EMSC) नुसार, पहिला मोठा भूकंप जपानच्या होंशू बेटाच्या पूर्व किनाऱ्याजवळ झाला, ज्याची तीव्रता रिश्टर स्केलवर ६.० होती. त्यानंतर लगेचच, चीनच्या किंगहाय प्रांतातून या आपत्तीची बातमी आली, जिथे चायना अर्थक्वेक नेटवर्क सेंटर (CENC) नुसार ६.१ तीव्रतेच्या अतिशक्तिशाली भूकंपाची (Tokyo Earthquake) नोंद झाली.

या एकापाठोपाठ झालेल्या भूकंपांनंतर, दोन्ही देशांतील आपत्ती व्यवस्थापन संस्थांना उच्च सतर्कतेवर ठेवण्यात आले आहे. बाधित भागांमध्ये नुकसानीचे मूल्यांकन सुरू आहे. जपानमधील भूकंपाचा केंद्रबिंदू होंशूच्या किनारी प्रदेशात पाण्याखाली होता, ज्यामुळे किनारी शहरांमधील बहुमजली इमारती आणि कार्यालये बऱ्याच काळासाठी जोरदारपणे डोलत होती. सुदैवाने, या भूकंपानंतर (Tokyo Earthquake) लगेचच पॅसिफिक महासागरात लाटा उसळल्या. त्सुनामीचा कोणताही मोठा इशारा देण्यात आला नाही. जारी करण्यात आले, ज्यामुळे किनारपट्टी भागात राहणाऱ्या लाखो लोकांना दिलासा मिळाला.

इंडोनेशियामध्ये ६.७ तीव्रतेचा शक्तिशाली भूकंप (Tokyo Earthquake), पालुमध्ये घबराट, इमारतींचे नुकसान दुसरीकडे, चीनच्या उत्तरेकडील छिंगहाय प्रांतातील भूकंप जमिनीवर झाला, ज्याचा केंद्रबिंदू पृष्ठभागाखाली सुमारे ३५ किलोमीटर खोलीवर नोंदवला गेला. डोंगराळ आणि दुर्गम प्रदेश असूनही, भूकंपाचे (Tokyo Earthquake) धक्के इतके तीव्र होते की त्यामुळे आसपासच्या ग्रामीण भागात घबराट पसरली आणि लोक भीतीने घराबाहेर धावले.

जपानच्या होंशूमध्ये ६.० तीव्रतेचा भूकंप: रिंग ऑफ फायरची सावली जपानचा होंशू प्रदेश हा देशातील सर्वात मोठा आणि सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला बेट आहे, जिथे राजधानी टोकियो आहे. बेटाच्या पूर्व किनाऱ्याजवळ झालेल्या ६.० तीव्रतेच्या भूकंपाने जपानची भौगोलिक असुरक्षितता पुन्हा एकदा अधोरेखित केली आहे. भूकंपशास्त्रज्ञांच्या मते, पॅसिफिक प्लेट आणि युरेशियन प्लेट यांच्यातील रस्सीखेचीमुळे या प्रदेशात असे शक्तिशाली भूकंपाचे (Tokyo Earthquake) धक्के सामान्य आहेत. जपान पूर्णपणे पॅसिफिक ‘रिंग ऑफ फायर’वर वसलेले असल्यामुळे, येथील इमारती भूकंप-प्रतिरोधक तंत्रज्ञानाचा वापर करून बांधल्या जातात, ज्यामुळे, एवढ्या मोठ्या भूकंपाच्या धक्क्यानंतरही, मोठ्या पायाभूत सुविधा कोसळल्याची किंवा जीवित व मालमत्तेच्या मोठ्या नुकसानीची कोणतीही बातमी तात्काळ आलेली नाही.

किनारपट्टी भागात राहणाऱ्या नागरिकांना पुढील ४८ तास सतर्क राहण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. याचे कारण असे की अनेकदा मुख्य भूकंपाच्या (Tokyo Earthquake) धक्क्यानंतर शक्तिशाली भूकंपाचे धक्के बसण्याचा धोका आहे. हेही वाचा: कॅलिफोर्नियाच्या खाली १००० वर्षांपासून दाब साचत आहे, ‘महाभूकंप’ अटळ आहे, लॉस एंजेलिस उद्ध्वस्त होईल. कोणत्याही अनपेक्षित तांत्रिक बिघाडामुळे किंवा शॉर्ट-सर्किटमुळे होणारे अपघात टाळण्यासाठी स्थानिक प्रशासनाने बुलेट ट्रेन आणि अणुऊर्जा प्रकल्पांची सुरक्षा तपासणी तात्काळ सुरू केली आहे. या समुद्राखालील भूकंपाच्या धक्क्यामुळे जहाजांच्या कामकाजातही तात्पुरता व्यत्यय आला.

(हेही वाचा Shivsena : शिवसेना कधी आणि कशी फुटली? पहिले बंड कधी झाले?)

जपानला समांतर असलेल्या चीनच्या उत्तरेकडील छिंगहाय प्रांतात झालेल्या भूकंपामुळे चिनी प्रशासनात चिंता वाढली आहे. सुरुवातीला, CENC ने त्याची तीव्रता सुमारे ५ असल्याचा अंदाज वर्तवला होता, परंतु अंतिम वैज्ञानिक विश्लेषणात त्याची तीव्रता ६.१ नोंदवली गेली (प्राथमिक अहवालात ती ६.३ असल्याचे म्हटले होते), जो एक अत्यंत धोकादायक आणि विनाशकारी भूकंप मानला जातो.

भूकंपाचा केंद्रबिंदू जमिनीखाली ३५ किलोमीटर खोलीवर होता, ज्यामुळे मोठे धक्के जाणवले. भूकंपाचे धक्के जाणवताच स्थानिक गावांमध्ये काही जुन्या मातीच्या आणि विटांच्या घरांच्या भिंतींना तडे गेल्याचे वृत्त आहे. भूकंपामुळे (Tokyo Earthquake) २५०० घरांचे नुकसान, ४१ जणांचा मृत्यू, असंख्य जखमी…एका उद्ध्वस्त देशाचे दृश्य! फोटो चीन सरकारने तात्काळ स्थानिक मदत आणि बचाव पथके प्रभावित जिल्ह्यांमध्ये पाठवली आहेत. डोंगराळ प्रदेशामुळे, रस्ते मोकळे ठेवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. भूस्खलनाची शक्यता.

या प्रदेशातील अत्यंत थंडी आणि दुर्गमतेमुळे, प्रशासन तंबू, ब्लँकेट्स आणि आपत्कालीन वैद्यकीय साहित्याचा अतिरिक्त साठा तयार करत आहे. जागतिक टेक्टॉनिक प्लेट्समधील वाढती हालचाल आणि सुरक्षेचे आव्हान: एकाच दिवसात आशियातील दोन प्रमुख आर्थिक आणि सामरिक केंद्रांना ६ किंवा त्याहून अधिक तीव्रतेच्या भूकंपांचा (Tokyo Earthquake) फटका बसणे, हे पृथ्वीच्या टेक्टॉनिक प्लेट्समधील प्रचंड ऊर्जा मुक्त होण्याचे स्पष्ट संकेत आहे. फिलीपिन्स आणि इंडोनेशियामधील विनाशकारी भूकंपांनंतर, आता जपान आणि चीनमध्ये सक्रिय झालेल्या या फॉल्ट लाईन्स जागतिक भूगर्भशास्त्रज्ञांसाठी चिंतेचा विषय बनल्या आहेत.