- ऋजुता लुकतुके
अमेरिकन मध्यवर्ती बँक अर्थात, फेडरल रिझर्व्ह बँकेनं(Federal Reserve Bank) आठ महिन्यांच्या विश्रांतीनंतर व्याजदरात २५ अंशांनी कपात केली आहे. ०.२५ टक्क्यांनी व्याजदर कमी होणार आहेत. यानंतर, व्याजदर ४% ते ४.२५% दरम्यान राहील. यामुळे अमेरिकेतील महागाई कमी होईल आणि कर्जे स्वस्त होतील. त्याच वेळी, भारतीय बाजारपेठेत(Indian market) अमेरिकन लोकांची गुंतवणूक वाढू शकते. (US Federal Rate Cut)
गेल्या वर्षी, फेडने सलग तीन वेळा दर कपात केली – डिसेंबरमध्ये ०.२५%, नोव्हेंबरमध्ये ०.५०% आणि सप्टेंबरमध्ये ०.२५%. तेव्हापासून, अमेरिकेतील व्याजदर ४.२५% ते ४.५०% दरम्यान आहेत. सप्टेंबर २०२४ मध्ये केलेली कपात जवळजवळ ४ वर्षांनी करण्यात आली.
(हेही वाचा – BMC : मुंबईतील बालवाडी शिक्षिका, मदतनीसांना सेवेत दोन वर्षांचा बोनस…)
मार्च २०२० नंतर सप्टेंबर २०२४ मध्ये फेडने व्याजदर कमी केले. महागाई नियंत्रित करण्यासाठी, अमेरिकन सेंट्रल बँकेने मार्च २०२२ ते जुलै २०२३ दरम्यान ११ वेळा व्याजदर वाढवले. बँका कर्जावर एकमेकांकडून किती व्याज आकारणार हे मध्यवर्ती बँक ठरवते. परंतु त्याचा परिणाम अनेकदा ग्राहक कर्ज, गृहकर्ज, क्रेडिट कार्ड आणि वाहन कर्जांवरही होतो. जास्त कपात अमेरिकेच्या आर्थिक आरोग्याला हानी पोहोचवू शकते. गुंतवणूकदारांचा उत्साह कमी होऊ शकतो. व्याजदरात मोठी कपात अपेक्षित असल्याने, कमी कपात केल्यास बाजार निराश होईल. व्याजदर कमी करण्यास विलंब झाल्यास नोकरी बाजाराची गती मंदावू शकते. (US Federal Rate Cut)
कोणत्याही मध्यवर्ती बँकेकडे महागाईशी लढण्यासाठी पॉलिसी रेटच्या स्वरूपात एक शक्तिशाली साधन असते. जेव्हा महागाई खूप जास्त असते, तेव्हा मध्यवर्ती बँक पॉलिसी रेट(Policy rate) वाढवून अर्थव्यवस्थेतील पैशाचा प्रवाह कमी करण्याचा प्रयत्न करते.
(हेही वाचा – Mumbai Police : सायबर सुरक्षा ते ड्रग्जविरोधी ‘झिरो टॉलरन्स’; महाराष्ट्र पोलीस सुधारांचा नवा अध्याय)
जर पॉलिसी रेट जास्त असेल तर बँकांना मध्यवर्ती बँकेकडून मिळणारे कर्ज महाग होईल. त्या बदल्यात बँका त्यांच्या ग्राहकांसाठी कर्जे महाग करतात. यामुळे अर्थव्यवस्थेतील पैशाचा प्रवाह कमी होतो. जेव्हा पैशाचा प्रवाह कमी होतो तेव्हा मागणी कमी होते आणि चलनवाढ कमी होते. (US Federal Rate Cut)
त्याचप्रमाणे, जेव्हा अर्थव्यवस्था वाईट काळातून जाते, तेव्हा पुनर्प्राप्तीसाठी पैशाचा प्रवाह वाढवणे आवश्यक असते. अशा परिस्थितीत, मध्यवर्ती बँक पॉलिसी दर कमी करते. यामुळे बँकांना मध्यवर्ती बँकेकडून मिळणारे कर्ज स्वस्त होते आणि ग्राहकांनाही स्वस्त दराने कर्ज मिळते. व्याजदर कमी झाल्यामुळे लोकांच्या हातात जास्त पैसे खेळते राहिले तर भारतातील गुंतवणूक वाढू शकते. (US Federal Rate Cut)
हेही पहा –
Join Our WhatsApp Community