विमान वाहतूक सुरक्षा आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासाला चालना देण्याच्या उद्देशाने, कोलकाता विमानतळ प्राधिकरणाने नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या दुय्यम धावपट्टीजवळ स्थित असलेली १३६ वर्षे जुनी ‘बांकरा मशीद’ (Masjid) हटवण्याचा निर्णय घेतला आहे. विमानतळ अधिकाऱ्यांनी या निर्णयाला दुजोरा दिला. आंतरराष्ट्रीय विमान वाहतूक सुरक्षा नियमांनुसार धावपट्टी आणि एखादी संरचना यांच्यात किमान २४० मीटरचे अंतर असणे आवश्यक असते; मात्र या मशिदीचे (Masjid) धावपट्टीपासूनचे अंतर त्यापेक्षा कमी असल्याने दीर्घकाळापासून चिंता व्यक्त केली जात होती. सध्या ही मशीद (Masjid) दुय्यम धावपट्टीपासून अवघ्या १६५ मीटर अंतरावर आहे. या स्थानामुळे धावपट्टीचा विस्तार करणे, प्रगत ‘इन्स्ट्रुमेंट लँडिंग सिस्टम’ (ILS) बसवणे आणि मोठ्या विमानांसाठी धावपट्टीचा पूर्ण क्षमतेने वापर करणे यात अडथळे येत होते.
विमानतळ संचालक विक्रम सिंह यांनी स्पष्ट केले की, हे स्थलांतर एका व्यापक पुनर्विकास प्रकल्पाचा भाग आहे. या प्रकल्पात यंदाची हज यात्रा सेवा पूर्ण झाल्यानंतर जुनी टर्मिनल इमारत पाडण्याच्या कामाचाही समावेश आहे. धार्मिक भावनांचा आदर राखून आणि आवश्यक सुधारणा सुलभ करण्यासाठी, विमानतळ परिसराबाहेर एक मोठी आणि आधुनिक मशीद (Masjid) बांधण्याचा प्रस्ताव प्राधिकरणाने मांडला आहे. हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर विमानतळाची वार्षिक प्रवासी हाताळण्याची क्षमता ४ कोटींपर्यंत (४० दशलक्ष) वाढण्याची अपेक्षा आहे.
विशेष म्हणजे, विमानतळाच्या आधुनिकीकरण योजनेचा भाग म्हणून केवळ विमानतळाच्या आतील मशीदच नाही, तर विमानतळ पोलीस ठाण्याजवळील मंदिरही स्थलांतरित केले जाणार आहे. “हा केवळ मशिदीचा प्रश्न नाही. विमानतळाजवळील मंदिरही हलवले जाईल. विकासाच्या बाबतीत कोणतीही तडजोड केली जाणार नाही,” असे उत्तर दम दमचे भाजप आमदार सौरव सिकदार यांनी सांगितले. या महिन्याच्या सुरुवातीला ‘नबान्न’ येथे मुख्यमंत्री आणि प्रशासकीय अधिकारी व आमदार यांच्यातील पहिल्या बैठकीत या विषयावर चर्चा झाली होती. विमानतळाचा विस्तार आणि विमान वाहतुकीच्या सुरक्षिततेच्या हितासाठी मशीद हटवण्यासंदर्भात संबंधित घटकांचे (स्टेकहोल्डर्स) मन वळवण्यासाठी पावले उचलली जातील, असे मुख्यमंत्र्यांनी म्हटले होते.
विमानतळाच्या कडक सुरक्षा असलेल्या ‘ऑपरेशनल एरिया’मध्ये (कार्यरत क्षेत्रात) असलेली ‘बांकरा मशीद’ (Masjid) हा तीन दशकांहून अधिक काळ चर्चेचा विषय राहिला आहे. यापूर्वीच्या सरकारांनी यावरील कारवाई पुढे ढकलली होती; परंतु राज्यात भाजप सत्तेवर आल्यानंतर राज्य प्रशासन आणि केंद्रीय प्राधिकरण यांच्यातील समन्वयामुळे या प्रयत्नांना गती मिळाली आणि ‘एअरपोर्ट्स अथॉरिटी ऑफ इंडिया’ व जिल्हा अधिकाऱ्यांनी संयुक्त पाहणी केली. पूर्व भारतातील प्रवाशांची वाढती मागणी पूर्ण करण्यासाठी विमानतळाचा विस्तार आणि त्यासोबतच विमानांची व विमानतळाची सुरक्षा या गोष्टींना या निर्णयामध्ये प्राधान्य देण्यात आले आहे, असे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे. ही प्रक्रिया योग्य संवेदनशीलतेने पार पाडली जावी यासाठी मशीद समिती आणि इतर संबंधित घटकांशी चर्चा सुरू आहे. कोलकाता विमानतळाचे अधिक कार्यक्षम आणि जागतिक दर्जाच्या सुविधेत रूपांतर करण्याच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
सध्या, नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या कडक सुरक्षा असलेल्या क्षेत्रात असलेली ही मशीद (Masjid) ‘सेंट्रल इंडस्ट्रियल सिक्युरिटी फोर्स’च्या (CISF) कडक देखरेखीखाली कार्यरत आहे. बांकरा परिसरातील केवळ काही मोजक्या स्थानिक रहिवाशांना प्रामुख्याने १० ते २५ मुसलमानांना दिवसातून पाच वेळा नमाज अदा करण्याची परवानगी आहे. शुक्रवारी येथे जमणाऱ्या मुसलमानांची संख्या साधारणपणे ८० पर्यंत असते, तर रमजानच्या काळात ही संख्या अधिक असते.
येथील प्रवेशावर कडक निर्बंध आहेत; भाविकांना जेसोर रोडवरील विमानतळ गेटवर आपली नावे नोंदवावी लागतात, ओळखपत्र सादर करावे लागते आणि कसून सुरक्षा तपासणीतून जावे लागते. त्यानंतर, त्यांना एका निश्चित मार्गावरून सुरक्षा रक्षकांच्या देखरेखीखालील शटल बस सेवेद्वारे मशिदीपर्यंत (Masjid) नेले जाते आणि परत आणले जाते. २०२३ मध्ये सुरू करण्यात आलेली बस सेवा (जी यापूर्वी कॉरिडॉरमधून पायी जाण्याच्या व्यवस्थेच्या जागी आणली गेली आहे) या व्यवस्थेचा एक भाग आहे. यामुळे सामान्य नागरिकांच्या ये-जा करण्यामुळे विमानतळाच्या कामकाजात फारसा व्यत्यय येत नाही, तरीही टॅक्सीवे आणि रनवेच्या परिसरात काही व्यवस्थापकीय आव्हाने अजूनही कायम आहेत.
Join Our WhatsApp Community