india hydrogen fuel powered train engine : भारतातील हायड्रोजन रेल्वे इंजिन कोणती कंपनी बनवते?

भारताचा हायड्रोजन-चालित रेल्वे उपक्रम हा ग्रीन मोबिलिटीमध्ये एक महत्त्वाचा टप्पा आहे, जो जागतिक सुरक्षा मानकांसह स्वदेशी नवोपक्रमांचाही समावेश करतो. चला भारतातील हायड्रोजन रेल्वे इंजिन बनवणार्‍या या कंपन्यांबद्दल जाणून घेऊया. (india hydrogen fuel powered train engine)

(हेही वाचा – Ind vs Eng, 5th Test : जसप्रीत बुमराह ओव्हलमध्ये खेळणार का ? फलंदाजीचे प्रशिक्षक सितांशू कोटक यांनी दिलं हे उत्तर  )

१. मेधा सर्वो ड्राइव्हस् (हैदराबाद)

• भूमिका : हायड्रोजन इंधन सेल सिस्टमसह डिझेल इलेक्ट्रिक मल्टिपल युनिट (DEMU) ट्रेनचे रेट्रोफिटिंग करण्यासाठी प्रमुख कंत्राटदार.
• सुविधा : इंटिग्रल कोच फॅक्टरी (ICF), चेन्नई.
• योगदान : अभियांत्रिकी डिझाइन, सिस्टम इंटिग्रेशन आणि दोन १६०० एचपी डिझेल पॉवर कारचे हायड्रोजन-चालित युनिटमध्ये रूपांतर.

२. बॅलार्ड पॉवर सिस्टम्स (कॅनडा)

• भूमिका : हायड्रोजन इंधन सेल मॉड्यूल्सचा पुरवठादार.
• तंत्रज्ञान : FCmove-HD+ मॉड्यूल्स (प्रत्येकी १०० किलोवॅट), हेवी-ड्युटी रेल्वे अनुप्रयोगांसाठी डिझाइन केलेले.
• एकत्रीकरण : प्रत्येक ट्रेनमध्ये आठ मॉड्यूल्स, इंधन सेलमधून ८०० किलोवॅटचे एकत्रित उत्पादन सक्षम करतात.

३. ग्रीनएच इलेक्ट्रोलिसिस (झज्जर, हरियाणा)

• भूमिका : हायड्रोजन उत्पादन आणि इंधन भरण्याच्या पायाभूत सुविधांसाठी ईपीसी कंत्राटदार.
• तंत्रज्ञान : १ मेगावॅट प्रोटॉन एक्सचेंज मेम्ब्रेन (पीईएम) इलेक्ट्रोलायझर.
• क्षमता : दररोज ~४२० किलो हायड्रोजन तयार करते; ३,००० किलो साठवण क्षमता. (india hydrogen fuel powered train engine)

४. भेल (भारत हेवी इलेक्ट्रिकल्स लिमिटेड)

• भूमिका : पायाभूत सुविधा इंटिग्रेटर आणि तांत्रिक अनुपालन प्रमुख.
• जबाबदारी : सुरक्षा मानदंडांची खात्री करते आणि हायड्रोजन तंत्रज्ञान मूल्य साखळी विकासाचे निरीक्षण करते.

५. टीयूव्ही एसयूडी (जर्मनी)

• भूमिका : स्वतंत्र तृतीय-पक्ष सुरक्षा ऑडिटर.
• लक्ष केंद्रित : गळती शोधणे, ज्वाला सेन्सर्स आणि दाब कमी करणारे व्हॉल्व्ह यासह हायड्रोजन सुरक्षा प्रणालींचे प्रमाणीकरण करते. (india hydrogen fuel powered train engine)

(हेही वाचा – Divya Deshmukh : विश्वचषक विजेत्या दिव्या देशमुखची आतापर्यंतची बुद्धिबळातील कामगिरी  )

प्रकल्पाचे ठळक मुद्दे

१. ट्रेन पॉवर – १,२०० एचपी (जगातील सर्वात शक्तिशाली हायड्रोजन ट्रेन इंजिन)

२. मार्ग – जिंद-सोनीपत (हरियाणा); कालका-शिमला वारसा मार्गासाठी भविष्यातील योजना

३. रेल्वे रचना – २ ड्रायव्हिंग पॉवर कार + ८ ट्रेलर कार; २,६००+ प्रवासी क्षमता

४. इंधर प्रकार – ३५० बार प्रेशरवर कॉम्प्रेस्ड गॅसियस हायड्रोजन (CGH2)

५. सुरक्षा प्रणाली – गळती शोधणे, ज्वाला सेन्सर्स, वेंटिलेशन, प्रेशर रिलीफ व्हॉल्व्ह

६. बजेट – पायलट प्रोजेक्टसाठी बजेट ₹१११.८३ कोटी; पूर्ण रोलआउटसाठी ₹८० कोटी/ट्रेन + ₹७० कोटी/मार्ग (india hydrogen fuel powered train engine)

धोरणात्मक उद्दिष्टे :

• वारसा क्षेत्रासाठी हायड्रोजन : वारसा आणि डोंगराळ मार्गांवर ३५ हायड्रोजन ट्रेन चालवणे.
• नेट-झिरो उत्सर्जन : भारताच्या २०७० च्या कार्बन न्यूट्रॅलिटी लक्ष्याशी सुसंगत.
• मेक इन इंडिया : देशांतर्गत उत्पादन आणि ग्रीन टेक नेतृत्व वाढवणे.

हेही पहा –