US – Iran War Ends : अमेरिका, इराणने तहावर इलेक्ट्रॉनिक स्वाक्षऱ्या केल्या म्हणजे नेमकं काय?

• ऋजुता लुकतुके

US – Iran War Ends : अमेरिका आणि इराण यांच्यातील बहुचर्चित शांतता कराराच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलण्यात आले आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी व्हान्स (JD Vance) आणि इराणच्या संसदेचे अध्यक्ष मोहम्मद बाघेर घालिबाफ (Mohammad-Bagher Ghalibaf) यांनी कराराच्या सामंजस्य करारावर इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने स्वाक्षऱ्या केल्याची माहिती एका वरिष्ठ अमेरिकी अधिकाऱ्याने दिली आहे. (US – Iran War Ends)

या कराराद्वारे गेल्या काही महिन्यांपासून सुरू असलेल्या अमेरिका-इराण संघर्षाला पूर्णविराम देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. ट्रम्प यांनी स्वतः या करारावर स्वाक्षरी करण्याचा निर्णय घेतला. यामागे कराराच्या यशस्वी अंमलबजावणीबाबत आपली बांधिलकी दाखवण्याचा उद्देश असल्याचे अमेरिकी प्रशासनातील अधिकाऱ्यांनी सांगितले. (US – Iran War Ends)

करारावर इलेक्ट्रॉनिक स्वाक्षऱ्या झाल्या असल्या तरी औपचारिक स्वाक्षरी समारंभ १९ जून रोजी स्वित्झर्लंडमध्ये होणार आहे. या समारंभात दोन्ही देशांचे वरिष्ठ प्रतिनिधी सहभागी होण्याची शक्यता आहे.

(हेही वाचा – US Bomber Jet Crash : अमेरिकेत वायू दलाचे बलाढ्य ‘B-52’ बॉम्बर विमान कोसळले; ८ जणांचा होरपळून मृत्यू)

या करारातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) पुन्हा खुली करणे. जगातील मोठ्या प्रमाणातील तेलवाहतूक या मार्गाने होत असल्याने त्याचा थेट परिणाम जागतिक ऊर्जा बाजारावर होतो. अमेरिकी अधिकाऱ्यांच्या मते, सामुद्रधुनीत जहाजांची वर्दळ आधीच वाढू लागली असून पुढील काही आठवड्यांत त्यात आणखी वाढ अपेक्षित आहे. मात्र परिस्थिती पूर्णपणे पूर्ववत होण्यासाठी काही काळ लागू शकतो. (US – Iran War Ends)

कराराच्या तपशीलांची अधिकृत घोषणा अद्याप झालेली नसली तरी युद्धविराम, होर्मुझ सामुद्रधुनीचे पुनरुज्जीवन आणि पुढील ६० दिवसांत इराणच्या अणुकार्यक्रमासंदर्भातील चर्चांचा समावेश असल्याचे वृत्त आहे.

या घडामोडीनंतर जागतिक बाजारांनी सकारात्मक प्रतिक्रिया दिली आहे. तेलाच्या किमतींमध्ये घसरण झाली असून गुंतवणूकदारांमध्येही आशावाद वाढला आहे. मात्र कराराची अंतिम अंमलबजावणी आणि त्यातील अटींचे पालन यावरच त्याचे यश अवलंबून राहणार आहे. (US – Iran War Ends)

दरम्यान, अमेरिका आणि इराणमधील संबंधांमध्ये दीर्घकाळानंतर झालेली ही सर्वात महत्त्वाची प्रगती मानली जात आहे. औपचारिक स्वाक्षरी समारंभानंतर कराराचे संपूर्ण तपशील जाहीर होण्याची अपेक्षा असून मध्यपूर्वेतील राजकीय आणि आर्थिक समीकरणांवर त्याचा मोठा प्रभाव पडू शकतो. (US – Iran War Ends)

हेही पहा –