India Pakistan Navy Ships Collision : भारत आणि पाकिस्तानमधील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर उत्तर अरबी समुद्रात दोन्ही देशांच्या नौदलाच्या जहाजांमध्ये टक्कर झाल्याची घटना समोर आली आहे. आंतरराष्ट्रीय सागरी हद्दीत घडलेल्या या घटनेत कोणतेही मोठे नुकसान झाले नसल्याचे भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. मात्र, भारतीय नौदलाच्या जहाजाशी धडक होण्यास कारणीभूत ठरलेल्या पाकिस्तानी नौदलाच्या हालचालींवर भारताने तीव्र आक्षेप घेतला आहे.
नेमकं काय घडलं?
मिळालेल्या माहितीनुसार, भारतीय नौदलाचे युद्धनौक उत्तर अरबी समुद्रात नियमित देखरेख मोहिमेवर होते. त्यावेळी पाकिस्तानी नौदलाचे एक जहाज वेगाने भारतीय जहाजाच्या दिशेने आले. भारतीय अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, पाकिस्तानी जहाजाने आपला मार्ग अशा पद्धतीने बदलला की दोन्ही जहाजांमधील अंतर कमी होत गेले आणि अखेर दोन्ही जहाजांची टक्कर झाली. या घटनेत मोठे नुकसान किंवा जीवितहानी झाल्याचे वृत्त नाही. दोन्ही जहाजांची अधिकृत नावे आणि टक्कर नेमक्या कोणत्या ठिकाणी झाली, याबाबतची माहिती अद्याप सार्वजनिक करण्यात आलेली नाही. काही वृत्तांमध्ये पाकिस्तानी जहाजाची ओळख PNS Hunain अशी दिली जात असली, तरी अधिकृत पुष्टी झालेली नाही.
भारताचा पाकिस्तानला तीव्र निषेध
या घटनेनंतर भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने नवी दिल्लीतील पाकिस्तानच्या प्रभारी दूतांना (Chargé d’Affaires) पाचारण करून तीव्र निषेध नोंदवला. मंत्रालयाने पाकिस्तानी नौदलाच्या संबंधित हालचालींना “अस्वीकार्य आणि अव्यावसायिक” ठरवले. भारताने पाकिस्तानला आपल्या सर्व लष्करी युनिट्सना समुद्रात आवश्यक ती खबरदारी घेण्याचे निर्देश देण्यास सांगितले आहे. तसेच, दोन्ही देशांदरम्यान झालेल्या संबंधित करारांचे पालन करून भविष्यात अशा घटना टाळाव्यात, अशी मागणी करण्यात आली आहे. इस्लामाबादमधील भारतीय प्रभारी दूतांनाही पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाकडे याच मुद्द्यावर निषेध नोंदवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
1991 च्या करारातील ‘3 नॉटिकल मैल’ नियम काय?
भारताने या घटनेचा संबंध एप्रिल 1991 मध्ये भारत आणि पाकिस्तानमध्ये झालेल्या ‘Advance Notice on Military Exercises, Manoeuvres and Troops Movements’ कराराच्या कलम 10 शी जोडला आहे. या कलमानुसार, आंतरराष्ट्रीय सागरी हद्दीत कार्यरत असताना दोन्ही देशांच्या नौदलाची जहाजे आणि पाणबुड्या एकमेकांपासून किमान 3 नॉटिकल मैल (सुमारे 5.56 किलोमीटर) अंतर राखतील, जेणेकरून अपघात टाळता येतील. समुद्रात दोन्ही देशांच्या नौदलाची जहाजे आंतरराष्ट्रीय पाण्यात कार्यरत असू शकतात. त्यामुळे अशा परिस्थितीत सुरक्षित अंतर, योग्य मार्ग आणि सागरी नियमांचे पालन करणे महत्त्वाचे ठरते.
2011 मध्येही झाली होती अशीच घटना
भारत आणि पाकिस्तानच्या नौदलांमध्ये समुद्रात अशा प्रकारची घटना यापूर्वीही घडली आहे. जून 2011 मध्ये INS Godavari आणि PNS Babur यांच्यात धोकादायक हालचालींनंतर संपर्क झाला होता. त्या वेळी दोन्ही देशांनी एकमेकांवर चुकीच्या किंवा धोकादायक नौकानयनाचा आरोप केला होता. भारताने त्यावेळीही 1991 च्या करारातील कलम 10 आणि समुद्रातील सुरक्षित नौकानयनासंदर्भातील नियमांचा हवाला देत पाकिस्तानकडे निषेध नोंदवला होता. भारताच्या अधिकृत नोंदीनुसार, PNS Baburच्या धोकादायक हालचालींमुळे INS Godavari आणि त्यावरील कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षेला धोका निर्माण झाल्याचा आरोप करण्यात आला होता.
टक्करनंतर आता पुढे काय?
सध्याच्या घटनेत मोठे नुकसान झाले नसले तरी दोन्ही देशांच्या नौदलांमध्ये आंतरराष्ट्रीय सागरी हद्दीत झालेल्या या टक्करीमुळे सागरी सुरक्षेचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे. भारताने संबंधित करारांचे पालन आणि नौदलाच्या हालचालींमध्ये अधिक खबरदारी घेण्यावर भर दिला आहे. घटनेतील दोन्ही जहाजांची अधिकृत ओळख आणि टक्कर नेमकी कशी घडली, याबाबत अधिक माहिती अद्याप प्रतीक्षेत आहे.
Join Our WhatsApp Community