World Sickle Cell Day 2026 : जनजागृती, निदान आणि प्रतिबंधासाठी महत्त्वाचा दिवस

World Sickle Cell Day 2026              दरवर्षी १९ जून रोजी जगभरात जागतिक सिकल सेल दिन (World Sickle Cell Day) साजरा केला जातो. हा दिवस सिकल सेल आजाराबाबत जनजागृती निर्माण करणे, रुग्णांना योग्य उपचार उपलब्ध करून देणे आणि या आनुवंशिक रक्तविकाराविषयी समाजातील गैरसमज दूर करणे यासाठी समर्पित आहे. २००८ मध्ये संयुक्त राष्ट्र महासभेने या दिवसाला अधिकृत मान्यता दिली होती. (World Sickle Cell Day 2026)

सिकल सेल हा एक आनुवंशिक रक्तविकार आहे. या आजारात लाल रक्तपेशींचा आकार विळ्यासारखा (Sickle-shaped) होतो. त्यामुळे रक्तवाहिन्यांमध्ये अडथळे निर्माण होतात आणि शरीरातील विविध अवयवांना पुरेशा प्रमाणात ऑक्सिजन मिळत नाही. परिणामी तीव्र वेदना, अशक्तपणा, संसर्गाचा धोका, स्ट्रोक, मूत्रपिंडाचे विकार आणि इतर गंभीर आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात. (World Sickle Cell Day 2026)

(हेही वाचा – Rajya Sabha By-Election : राष्ट्रवादीच्या राजेंद्र जैन यांचा अर्ज दाखल)

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) माहितीनुसार, जगभरात लाखो लोक सिकल सेल आजाराने प्रभावित आहेत. २०२१ मध्ये सुमारे ७.७४ दशलक्ष लोक या आजारासह जगत होते, तर दरवर्षी लाखो बालकांचा जन्म या विकारासह होतो. हा आजार आफ्रिका, मध्य पूर्व, भूमध्य प्रदेश तसेच भारतातील काही भागांमध्ये अधिक प्रमाणात आढळतो. (World Sickle Cell Day 2026)

भारतात सिकल सेल आजार विशेषतः आदिवासी आणि ग्रामीण भागांमध्ये मोठी सार्वजनिक आरोग्य समस्या मानली जाते. केंद्र सरकारने राष्ट्रीय सिकल सेल अॅनिमिया निर्मूलन अभियान (NSCAEM) सुरू केले असून २०४७ पर्यंत या आजाराचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात कमी करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. या अंतर्गत मोठ्या प्रमाणावर तपासणी, जनजागृती आणि सिकल सेल ओळखपत्रांचे वितरण केले जात आहे. (World Sickle Cell Day 2026)

(हेही वाचा – PCB : बांगलादेशविरुद्धच्या पराभवाचा फटका; कर्णधार शान मसूद आणि प्रशिक्षक सरफराज अहमदची होणार गच्छंती?)

२०२६ मध्ये विविध देशांमध्ये “Young Voices Rising” या संकल्पनेद्वारे सिकल सेलग्रस्त तरुणांच्या अनुभवांना आणि त्यांच्या आरोग्यविषयक गरजांना प्राधान्य देण्यावर भर दिला जात आहे. यामध्ये तरुणांना त्यांच्या आजाराबद्दल माहिती मिळणे, उपचार प्रक्रियेत सक्रिय सहभाग घेणे आणि समाजात आत्मविश्वासाने जगण्यासाठी सक्षम करणे हा मुख्य उद्देश आहे. (World Sickle Cell Day 2026)

या दिनानिमित्त आरोग्य शिबिरे, रक्त तपासणी मोहीम, जनजागृती रॅली, परिसंवाद आणि शैक्षणिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. विवाहपूर्व आणि गर्भधारणेपूर्व तपासणी, नवजात बालकांचे स्क्रीनिंग आणि लवकर निदान यामुळे सिकल सेल आजाराचा प्रसार कमी करण्यास मदत होऊ शकते. जागतिक सिकल सेल दिन हा सिकल सेलग्रस्त व्यक्तींना समाजाचा पाठिंबा मिळावा, त्यांना दर्जेदार आरोग्यसेवा उपलब्ध व्हावी आणि या आजाराविषयी जागरूकता वाढावी यासाठीचा महत्त्वाचा उपक्रम आहे. योग्य माहिती, वेळेवर निदान आणि सातत्यपूर्ण उपचार यांच्या मदतीने सिकल सेल रुग्ण अधिक निरोगी आणि गुणवत्तापूर्ण जीवन जगू शकतात. (World Sickle Cell Day 2026)

हेही पहा –