अमेरिकन तंत्रज्ञान ठरले कुचकामी; Air Defense System इराणी क्षेपणास्त्रांना रोखण्यात ठरली अपयशी; काय होते कारण? 

इस्रायल आणि अमेरिकेच्या हल्ल्यांनंतर इराणने प्रत्युत्तर दिले. शनिवारी इराणने बहरीन, कतार, युएई, सौदी अरेबिया, इस्रायल, कुवेत आणि दुबई येथील नौदल तळांसह आठ देशांमधील अमेरिकन तळांवर हल्ला केला. हल्ल्यांनंतर, बहरीनने वृत्त दिले की अमेरिकन नौदलाच्या पाचव्या ताफ्याच्या मुख्यालयाला क्षेपणास्त्र हल्ल्यांनी लक्ष्य केले आहे. अमेरिकेची पॅट्रियट हवाई संरक्षण प्रणाली (Air Defense System) बहरीनमध्ये तैनात आहे, परंतु इराणी क्षेपणास्त्रांना रोखण्यात अयशस्वी झाली.

पॅट्रियट एअर डिफेन्स सिस्टीम म्हणजे काय?

ही जगातील सर्वात प्रगत एअर डिफेन्स सिस्टीम (Air Defense System) मानली जाते. त्याचे नाव MIM-104 Patriot आहे. हे अमेरिकन कंपनी रेथिऑन टेक्नॉलॉजीजने विकसित केले आहे. ती शत्रूच्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे, क्रूझ क्षेपणास्त्रे, ड्रोन आणि लढाऊ विमानांना हवेतच रोखू शकते, ज्यामुळे त्यांना जमिनीवर नुकसान होण्यापासून रोखता येते. या कारणास्तव, अनेक देश त्यांच्या हवाई संरक्षणासाठी ते एक मजबूत ढाल मानतात.

ते कसे कार्य करते?

पॅट्रियट सिस्टममध्ये (Air Defense System) एक शक्तिशाली रडार, कमांड कंट्रोल स्टेशन आणि मिसाइल लाँचर असतात. त्याचा प्राणघातक रडार एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांचा मागोवा घेऊ शकतो. ती आपोआप कोणते लक्ष्य अधिक धोकादायक आहे हे देखील ओळखते. त्यानंतर ही प्रणाली हवेतच लक्ष्य रोखण्यासाठी अत्यंत वेगाने क्षेपणास्त्र डागते. मध्यम आणि लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांना रोखण्यासाठी डिझाइन केलेले, ती महत्त्वाच्या प्रतिष्ठानांचे, लष्करी तळांचे आणि प्रमुख शहरांचे संरक्षण करते. या प्रणालीमुळे शत्रूसाठी हल्ले धोकादायक आणि महागडे बनतात. अनेक क्षेपणास्त्रे हवेतच नष्ट केली जाऊ शकतात, ज्यामुळे मोठ्या लक्ष्यांचे संरक्षण होण्यास मदत होते. नागरी भागांनाही संरक्षण मिळते.

(हेही वाचा व्हेनेझुएला, इराण तर फक्त निमित्त, खरे टार्गेट China? काय सुरु आहे Donald Trump यांच्या डोक्यात?)

इराणी क्षेपणास्त्रांना रोखण्यात अपयशी 

ही प्रणाली (Air Defense System) अत्याधुनिक आहे. पण ती पूर्णपणे अभेद्य नाही. बहरीनमध्ये इराणी क्षेपणास्त्र हल्ल्यांदरम्यान, काही क्षेपणास्त्रे पूर्णपणे रोखण्यात अडचणी आल्या. कोणत्याही हवाई संरक्षण प्रणालीप्रमाणे (Air Defense System) तिलाही मर्यादा आहेत. एकाच वेळी मोठ्या संख्येने क्षेपणास्त्रे डागली जातात, ज्यामुळे प्रणालीवर परिणाम होऊ शकतो.

कारण काय होते?

इराणी क्षेपणास्त्रांनी कमी उंचीवरून हल्ला केला, ज्यामुळे त्यांचा मागोवा घेणे आव्हानात्मक झाले. प्रणालीला (Air Defense System) अत्यंत उच्च-वेगवान किंवा नवीन-तंत्रज्ञानाच्या क्षेपणास्त्रांना रोखण्यात देखील अडचण येऊ शकते. पॅट्रियट हवाई संरक्षण प्रणाली (Air Defense System) आधुनिक युद्धात महत्त्वाची भूमिका बजावते. ती मोठ्या संख्येने हवाई धोके रोखण्यास सक्षम आहे.