वर्षभरात जेवढे Pollution होते तेवढे Iran Israel War मधील १४ दिवसांत झाले; जर वर्षभर युद्ध चालले, तर…

इराण इस्राईल युद्धामुळे (Iran Israel War) आधीच मोठ्या प्रमाणात कार्बन डायऑक्साइडचे उत्सर्जन (Pollution)  झाले आहे. यातील बहुतेक CO2 घरे, शाळा आणि इतर इमारतींच्या विध्वंसातून आले आहे. अमेरिका, इस्रायल आणि इराण (Iran Israel War) यांच्यातील संघर्षाच्या पहिल्या दोन आठवड्यांत, २८ फेब्रुवारी ते १४ मार्च २०२६ पर्यंत, युद्धामुळे इतक्या मोठ्या प्रमाणात हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन झाले आहे की ते जागतिक कार्बन बजेट वेगाने कमी करत आहे.

एका नवीन अहवालानुसार, या १४ दिवसांत, युद्ध करणाऱ्या देशांनी अंदाजे ५६ लाख टन कार्बन डायऑक्साइड आणि इतर हरितगृह वायू वातावरणात सोडले आहेत. जर हा दर पूर्ण वर्षभर कायम राहिला, तर हे उत्सर्जन जगातील सर्वात कमी प्रदूषण  (Pollution) करणाऱ्या ८४ देशांच्या संपूर्ण वर्षाच्या एकूण कार्बन उत्सर्जनाइतके असेल. एवढेच नाही, तर हे आकडे आइसलँडच्या संपूर्ण वर्षाच्या कार्बन उत्सर्जनापेक्षा जास्त आहेत, कारण आइसलँडने २०२४ मध्ये एकूण ४७ लाख टन CO2 उत्सर्जित केले होते. हे विश्लेषण आणि अभ्यास यांनी केला आहे. क्लायमेट अँड कम्युनिटी इन्स्टिट्यूटने २१ मार्च रोजी प्रकाशित केले. १४ दिवसांत कोसळलेल्या इमारती हा CO2 चा सर्वात मोठा स्रोत होता. संशोधकांनी अहवाल दिला की, युद्धाच्या पहिल्या १४ दिवसांत CO2 चा सर्वात मोठा स्रोत इमारती कोसळणे हा होता. (Iran Israel War)

इराणच्या रेड क्रेसेंट सोसायटीच्या आकडेवारीनुसार, १६,१९१ निवासी घरे, ३,३८४ व्यावसायिक युनिट्स, ७७ वैद्यकीय केंद्रे आणि ६९ शाळा नष्ट झाल्या. या इमारतींचा मलबा हटवणे आणि युद्धानंतर (Iran Israel War) त्यांची पुनर्बांधणी केल्याने अंदाजे २.७ दशलक्ष टन CO2 बाहेर पडेल, जे मालदीवच्या संपूर्ण वर्षाच्या कार्बन उत्सर्जनाइतके आहे. संशोधक पॅट्रिक बिगर यांनी सांगितले की, प्रत्येक क्षेपणास्त्र हल्ल्यामुळे आपला ग्रह अधिक उष्ण आणि अस्थिर होतो. यापासून कोणीही सुरक्षित नाही. (Pollution)

(हेही वाचा इस्रायलचा इराणला सर्वात मोठा दणका! होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद करणारा नौदल प्रमुख Alireza Tangsiri ठार)

दुसरा सर्वात मोठा स्रोत तेल साठवण सुविधा, रिफायनरी आणि तेल टँकरवरील हल्ले होते. संशोधकांच्या अंदाजानुसार या काळात २.५ दशलक्ष ते ५.९ दशलक्ष बॅरल तेल जळाले, परिणामी २.१ दशलक्ष टन CO2. CO2 आणि इतर हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन  (Pollution) झाले. हे अंदाजे माल्टाच्या वार्षिक CO2 उत्सर्जनाइतके आहे. लढाऊ विमाने आणि जहाजांचे इंधन देखील प्रदूषणात भर घालते. लढाईदरम्यान, विमाने, जहाजे आणि सहाय्यक कार्यांसाठी इंधनाचा वापर केला गेला. अमेरिका आणि इस्रायलने या १४ दिवसांत इराणमधील ६,००० हून अधिक लक्ष्यांवर हल्ला केला, जे अंदाजे २,५०० तीन-तासांच्या विमान उड्डाणांइतके होते. एकूण १५० दशलक्ष ते २७० दशलक्ष लिटर इंधन वापरले गेले, ज्यामुळे अंदाजे ५८.३ दशलक्ष टन CO2 चे उत्सर्जन झाले. हे प्रमाण ग्रीनलँडच्या संपूर्ण वर्षाच्या कार्बन उत्सर्जनाइतके असल्याचे म्हटले जाते. हे नष्ट झालेली विमाने, जहाजे आणि क्षेपणास्त्र प्रक्षेपक यांच्या पुनर्बांधणीतून होणारे उत्सर्जन आहे. या काळात, अमेरिकेने तीन F-15 लढाऊ विमाने आणि एक KC-135 इंधन भरणारे विमान गमावले, तर इराणने २८ विमाने, २१ जहाजे आणि अंदाजे ३०० क्षेपणास्त्र प्रक्षेपक गमावले. या सर्वांच्या पुनर्बांधणीमुळे अंदाजे १९०,००० टन CO2 चे उत्सर्जन होईल. CO2, जे टोंगाच्या वार्षिक उत्सर्जनाइतके  (Pollution) आहे. (Iran Israel War)

अमेरिका आणि इस्रायलने ९,००० क्षेपणास्त्रे डागली, तर इराणने १,००० क्षेपणास्त्रे आणि २,००० ड्रोन प्रक्षेपित केले. या शस्त्रांच्या पुनर्निर्मितीमुळे अंदाजे ६१,००० टन CO2 उत्सर्जित होईल, जे एका लहान सिमेंट प्लांटच्या वार्षिक उत्सर्जनाइतके आहे. युद्धाचा चौथा आठवडा सुरू झाला आहे आणि प्रदूषण  (Pollution) सुरूच आहे. आता युद्धाचा (Iran Israel War)  चौथा आठवडा सुरू झाल्यामुळे, प्रत्यक्ष उत्सर्जन या अहवालापेक्षा खूप जास्त आहे. संशोधक फ्रेड ओटू-लार्बी यांनी इशारा दिला आहे की, तेल सुविधांवरील हल्ल्यांच्या वेगवान गतीमुळे उत्सर्जन आणखी वेगाने वाढत आहे. युद्धाचे परिणाम प्रत्यक्ष लढाईपेक्षाही अधिक धोकादायक ठरू शकतात, कारण इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर घातलेल्या नाकेबंदीमुळे तेल आणि खतांचा तुटवडा निर्माण झाला आहे. यामुळे अनेक देशांना अधिक तेल काढण्यास भाग पडेल. ऊर्जा सुरक्षेसाठी तेल, ज्यामुळे नवीन ड्रिलिंग, नवीन एलएनजी टर्मिनल्स आणि नवीन जीवाश्म इंधन सुविधा उभारल्या जातील. यांमधून कार्बन डायऑक्साइडचे उत्सर्जनही  (Pollution) होईल. पॅट्रिक बिगर म्हणाले की, ऐतिहासिकदृष्ट्या, अमेरिकेतील प्रत्येक ऊर्जा संकटानंतर नवीन ड्रिलिंग आणि नवीन जीवाश्म इंधन पायाभूत सुविधांची उभारणी झाली आहे. या युद्धामुळे (Iran Israel War) पुढची पिढी कार्बनवर अवलंबून राहू शकते. आपण अशा युद्धांची किंमत समजून घेतली पाहिजे, कारण प्रत्येक क्षेपणास्त्र हल्ला आपल्या ग्रहाला अधिक उष्ण आणि अस्थिर बनवत आहे.