Balochistan Independence Day : बलुचिस्तानने ११ ऑगस्ट स्वातंत्र्यदिन म्हणून केला जाहीर, जागतिक मान्यतेसाठी आवाहन

• ऋजुता लुकतुके

पाकिस्तानपासून स्वतंत्र झाल्याचा दावा करणाऱ्या स्वयंघोषित ‘रिपब्लिक ऑफ बलुचिस्तान’ने ११ ऑगस्ट हा बलुचिस्तानचा अधिकृत स्वातंत्र्यदिन(Balochistan Independence Day)म्हणून जाहीर केला असून, आंतरराष्ट्रीय समुदायाने स्वतंत्र बलुचिस्तानला मान्यता द्यावी, असे नव्याने आवाहन केले आहे. या घोषणेमुळे बलुचिस्तानमधील दीर्घकालीन फुटीरतावादी चळवळ पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे.(Balochistan Independence Day)

स्वयंघोषित बलुचिस्तान प्रजासत्ताकाने प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनात ११ ऑगस्ट १९४७ हा बलुचिस्तानच्या स्वातंत्र्याचा ऐतिहासिक दिवस असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या दिवशी ब्रिटिश राजवटीतून बलुचिस्तान स्वतंत्र झाला होता आणि त्यानंतर पाकिस्तानने ऐतिहासिक अन्याय करत हा प्रदेश आपल्या ताब्यात घेतला, असा आरोपही करण्यात आला आहे.(Balochistan Independence Day)

निवेदनानुसार, ११ ऑगस्ट हा दिवस दरवर्षी स्वातंत्र्यदिन म्हणून साजरा केला जाईल. जगभरातील बलुच समुदायाने या दिवशी कार्यक्रम, निदर्शने आणि जनजागृती अभियान आयोजित करून स्वतंत्र बलुचिस्तानच्या समर्थनासाठी आवाज उठवावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे. तसेच संयुक्त राष्ट्रांसह विविध देशांनी बलुचिस्तानला स्वतंत्र राष्ट्र म्हणून मान्यता द्यावी, अशी मागणी पुन्हा करण्यात आली आहे.(Balochistan Independence Day)

(हेही वाचा – Virat Kohli Aggression : ‘विराट मैदानात आक्रमक, पण मनात कटुता नाही,’ माजी आंतरराष्ट्रीय पंचांचं प्रांजळ मत )

मात्र या दाव्यांबाबत स्वतंत्र पुष्टी झालेली नाही. पाकिस्तान सरकारने बलुचिस्तान हा पाकिस्तानचा अविभाज्य भाग असल्याची भूमिका कायम ठेवली आहे. आतापर्यंत कोणत्याही देशाने किंवा संयुक्त राष्ट्रांसारख्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय संस्थेने ‘रिपब्लिक ऑफ बलुचिस्तान’ला औपचारिक मान्यता दिलेली नाही.(Balochistan Independence Day)

बलुचिस्तान हा पाकिस्तानातील क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वात मोठा प्रांत असून ग्वादर बंदर, चीन-पाकिस्तान आर्थिक महामार्ग (CPEC) आणि खनिज संपत्तीमुळे त्याला मोठे सामरिक महत्त्व आहे. त्यामुळे या प्रदेशातील कोणतीही राजकीय अस्थिरता पाकिस्तान, चीन आणि संपूर्ण दक्षिण आशियाच्या भू-राजकारणावर परिणाम करू शकते.(Balochistan Independence Day)

विश्लेषकांच्या मते, बलुचिस्तानमधील राष्ट्रवादी आणि फुटीरतावादी चळवळीला अनेक दशकांचा इतिहास आहे. काही गट अधिक स्वायत्ततेची मागणी करतात, तर काही स्वतंत्र राष्ट्राची मागणी करत आहेत. अलीकडील घडामोडींमुळे हा प्रश्न पुन्हा आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चर्चेत आला असला, तरी मान्यता, भू-नियंत्रण आणि आंतरराष्ट्रीय कायदेशीर प्रक्रियेच्या दृष्टीने बलुचिस्तानसमोर मोठी आव्हाने कायम आहेत.(Balochistan Independence Day)

या घोषणेनंतर पाकिस्तान, प्रादेशिक देश आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायाची भूमिका काय राहते, याकडे आता संपूर्ण दक्षिण आशियाचे लक्ष लागले आहे.(Balochistan Independence Day)

हेही पहा –