कर्नाटक Congress मधील सत्तासंघर्ष पोहचला विकोपाला; सिद्धरामय्या विरुद्ध डीके शिवकुमार हायकमांड कलह थांबवू शकेल का?

• नरेश वत्स

कर्नाटकी काँग्रेस (Congress) अंतर्गत कलहामुळे पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे. हे निवडणुकीचे वर्ष नसले तरी राजकीय अस्थिरतेचे संकेत स्पष्ट दिसत आहेत. राज्यात काँग्रेस सत्तेत असली तरी, सध्या सुरू असलेल्या नेतृत्व संघर्षामुळे पक्षाच्या एकतेवर आणि भविष्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

दिल्लीत राहून असंतोषाचा तीव्र आवाज

कर्नाटकचे उपमुख्यमंत्री डीके शिवकुमार सध्या दिल्लीत तळ ठोकून आहेत. त्यांनी पक्षाच्या हायकमांडसमोर आपली नाराजी आणि असहमती दोन्ही व्यक्त केली आहे. काँग्रेस (Congress) सूत्रांचे म्हणणे आहे की, कुमार गट मंत्रिमंडळ विस्तार, संघटनात्मक फेरबदल आणि मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या व डीके शिवकुमार यांच्यातील सत्ता संघर्ष प्रकरणी गंभीर आरोप करत आहेत. काँग्रेस (Congress) हायकमांडला कर्नाटकात हस्तक्षेप करावा लागण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. उलट डीके शिवकुमार यांची दिल्ली भेट ही राज्यातील संघर्ष समोर आल्याचे लक्षण असल्याचे म्हटले जात आहे.

मुख्यमंत्रीपदासाठी खरी लढाई

मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या आणि उपमुख्यमंत्री डीके शिवकुमार यांच्यातील सत्ता संघर्ष सुरुवातीपासूनच नाजूक राहिले आहे. सिद्धरामय्या यांचे राजकारण लिंगायत-ओबीसीवर अवलंबून आहे. दुसरीकडे, डीके शिवकुमार हे वोक्कालिगा पट्ट्यात आणि संघटनात्मक संसाधनांवर आपली ताकद जमवून आहेत. दोन्ही नेत्यांच्या समर्थकांमध्येही सतत संघर्ष सुरू आहे. या सत्ता संघर्षात कुमार एक प्रमुख घटक म्हणून उदयास आले आहेत.

(हेही वाचा १२ राज्यांमध्ये SIR प्रक्रियेची स्थिती काय आहे?; नव्या अपडेट्स देत निवडणूक आयोग म्हणाले…)

मंत्रिमंडळ विस्तार आणि तिकीट वाटप वाद

अनेक आमदार आणि संघटना अधिकाऱ्यांना मंत्रिपदावरून वगळण्यात आल्यामुळे असंतोष वाढला आहे. कुमार गटाचा आरोप आहे की मंत्रिमंडळात एकतर्फी निर्णय घेतले जात आहेत आणि प्रादेशिक संतुलन बिघडत आहे. लोकसभा निवडणुकीत कर्नाटक काँग्रेसची (Congress) कामगिरी आधीच कमी होती. आता, २०२८ च्या विधानसभा निवडणुका जवळ येत असताना, हा संघर्ष पक्षाच्या रणनीतीला कमकुवत करत आहे. दिल्लीत सुरू असलेल्या लॉबिंगवरून असे दिसून येते की, भूमिका, अधिकार आणि भविष्यातील योजना निश्चित केल्याशिवाय कर्नाटक काँग्रेस (Congress) स्थिर राहणार नाही.

काँग्रेस नेतृत्व सध्या समन्वय, संतुलन आणि तडजोड करण्याचा प्रयत्न करत आहे. तथापि, समस्या अशी आहे की, सिद्धरामय्या यांच्याकडे अनुभवी प्रशासकीय नियंत्रण आहे. तथापि, डीके शिवकुमार यांच्याकडे संसाधने, संघटना आणि तळागाळातील नेटवर्क आहे, जे काँग्रेस (Congress) हायकमांडसाठी निधी मिळवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. जर हायकमांडने एकाला खूश करण्याचा प्रयत्न केला तर दुसरा नाराज होतो. काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे सध्या बंगळुरूमध्ये काँग्रेस नेत्यांशी यावर चर्चा करत आहेत. वाढत्या संघर्षाचा सरकारच्या निर्णय क्षमतेवर परिणाम झाला आहे.

नेतृत्व बदलाची अटकळ

डी. शिवकुमार यांचे दिल्लीत जाणे हे दर्शविते की, कर्नाटक काँग्रेसमधील (Congress) संघर्ष खोलवर रुजला आहे. राहुल गांधी यांनी यात वेळेत हस्तक्षेप केला नाही त्याचा कर्नाटकात परिणाम होत आहे. या राज्यातील सत्ता संघर्षरत ही फूट केवळ सरकारला कमकुवत करणार नाही तर येणाऱ्या निवडणुकीत महागात पडेल.