चीनचे (China) राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी जागतिक चलनांमध्ये डॉलरच्या वर्चस्वाला थेट आव्हान दिले आहे. त्यांनी चिनी युआनला एक मजबूत चलन बनण्याचे आवाहन केले आहे. जिनपिंग यांनी म्हटले आहे की युआन इतके मजबूत केले जाईल की इतर देश ते आंतरराष्ट्रीय राखीव निधी म्हणून जमा करतील. सध्या, डॉलरचे जगावर वर्चस्व आहे. शी जिनपिंग यांचे विधान डॉलरच्या वर्चस्वाला आव्हान म्हणून पाहिले जात आहे. जगातील पहिल्या आणि दुसऱ्या क्रमांकाच्या अर्थव्यवस्थांमधील ही लढाई जागतिक दृष्टिकोनातून खूप महत्त्वाची आहे.
अमेरिकेनंतर जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था असलेला चीन, अमेरिकन डॉलरवरील आपले अवलंबित्व कमी करत आहे आणि जागतिक व्यापारात युआनचा वापर वाढवत आहे. गेल्या वर्षी, चीनने (China) त्याच्या 6.2 ट्रिलियन अमेरिकन डॉलर्सच्या परकीय व्यापारापैकी जवळजवळ एक तृतीयांश त्याच्या स्थानिक चलनात केले. सत्ताधारी कम्युनिस्ट पक्षाच्या मुख्य सैद्धांतिक जर्नल किउशीमध्ये शनिवारी प्रकाशित झालेल्या एका लेखात, जिनपिंग यांनी म्हटले आहे की चीनला (China) जागतिक बाजारात वापरता येईल असे मजबूत चलन विकसित करण्याची आवश्यकता आहे. ते गुंतवणूक आणि परकीय चलनासाठी देखील मोठ्या प्रमाणात वापरले जाऊ शकते. त्यांनी म्हटले की यामुळे जागतिक राखीव निधीचा दर्जा प्राप्त होईल.
जागतिक राखीव निधी म्हणजे काय?
जागतिक राखीव निधी म्हणजे जगभरातील सरकारे, मध्यवर्ती बँका आणि जागतिक वित्तीय संस्थांकडे परकीय चलन राखीव म्हणून मोठ्या प्रमाणात ठेवलेले चलन. हे चलन आंतरराष्ट्रीय व्यापार, गुंतवणूक, कर्ज परतफेड आणि जागतिक व्यवहारांसाठी वापरले जाते. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, हे जगातील सर्वात विश्वासार्ह आणि आदरणीय चलन आहे, जे जवळजवळ सर्व देश सुरक्षित आश्रयस्थान म्हणून धारण करतात. दुसऱ्या महायुद्धानंतर, अमेरिकन डॉलर जगातील आघाडीचे जागतिक राखीव चलन बनले. IMF च्या मते, जागतिक चलन राखीव निधीमध्ये डॉलरचा वाटा अजूनही अंदाजे 58 ते 60 टक्के आहे. तथापि, शी जिनपिंग यांनी त्यांच्या लेखात अमेरिकन डॉलरचा थेट उल्लेख केला नाही. 2012 मध्ये सत्तेत आल्यापासून, चीनचे (China) अध्यक्ष शी जिनपिंग युआनला डॉलरशी जोडलेले परकीय चलन बनवण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत. बँकिंग मालमत्ता, परकीय चलन राखीव आणि भांडवली बाजारांच्या बाबतीत चीन जगातील सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्थांपैकी एक आहे. चीन (China) आणि रशिया संयुक्तपणे SWIFT आंतरराष्ट्रीय बँक नेटवर्कला पर्याय म्हणून सीमापार आंतरबँक पेमेंट सिस्टमला प्रोत्साहन देत आहेत. रशियन तेल आणि वायूचा सर्वात मोठा खरेदीदार म्हणून, चीन रशियासोबत द्विपक्षीय व्यापारात युआनच्या वापराला प्रोत्साहन देत आहे. स्थानिक चलनांमध्ये व्यापार सुलभ करण्यासाठी चीनने आधीच ५० देशांसोबत चलन करार केले आहेत.
Join Our WhatsApp Community