आपला देशसोडून दुसऱ्या देशात जाणाऱ्या व्यक्तीसाठी पासपोर्ट हा महत्त्वाचा दस्तावेज मानला जातो. आता याच पासपोर्ट संदर्भात एक महत्त्वाचा अहवाल समोर आला आहे. २०२५ च्या ‘हेन्ले पासपोर्ट इंडेक्स’ (Henley Passport Index 2025) मध्ये भारताचा पासपोर्ट (Indian Passport) ८५ व्या क्रमांकावर आहे. दरम्यान एकेकाळी जगातील सर्वात शक्तिशाली पासपोर्ट म्हणून ओळखला जाणारा अमेरिकेचा पासपोर्ट गेल्या दोन दशकांत प्रथमच पहिल्या १० देशांच्या यादीतून बाहेर पडला आहे. आता अमेरिकेचा पासपोर्ट हा १२ व्या क्रमांकावर आहे. (American Passport)
(हेही वाचा – Boxing : महाराष्ट्र ऑलिंपिक असोसिएशनमध्ये बोगस अध्यक्ष जय कवळीची घुसखोरी !)
हेन्ले पासपोर्ट इंडेक्समध्ये (Indian Passport) भारताचा पासपोर्ट ८५ व्या स्थानावर घसरला आहे. गेल्या वर्षी भारत ८० व्या स्थानावर होता आणि आता तो पाच स्थानांनी घसरला आहे. भारतीय पासपोर्टधारक आता ५७ देशांमध्ये व्हिसाशिवाय प्रवास करू शकतात, गेल्या वर्षी ५९ देशांमध्ये प्रवास करू शकतात.
हेन्ले पासपोर्ट इंडेक्स काय आहे?
हे एक प्रकारची जागतिक क्रमवारी आहे. ज्यामध्ये एखाद्या पासपोर्टमुळे नागरिकांना कितीपत प्रवासाचे स्वातंत्र्य मिळते, यानुसार देशांची क्रमवारी लावली जाते. हा इंडेक्स २००५ मध्ये ‘हेन्ले अँड पार्टनर्स व्हिसा रिस्ट्रिक्शन इंडेक्स’ म्हणून सुरू करण्यात आला आणि नंतर जानेवारी २०१८ मध्ये त्याचे नाव बदलून ‘हेन्ले पासपोर्ट इंडेक्स’ (Henley Passport Index) असे करण्यात आले.
कोणत्या देशाचा पासपोर्ट सर्वात मजबूत?
या वर्षी, सिंगापूर पहिल्या क्रमांकावर आहे. जिथे १९३ देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवेश आहे. त्यानंतर दक्षिण कोरिया आणि जपान आहेत. जर्मनी, इटली, स्पेन आणि स्वित्झर्लंड सारखे युरोपीय देश देखील पहिल्या १० मध्ये आहेत. अमेरिका पहिल्यांदाच पहिल्या १० मधून बाहेर पडली आहे.
(हेही वाचा – Mumbai Metro Line 3 च्या प्रवाशांसाठी आनंदाची बातमी; आता तिकीट काढताना नेटवर्कचं नो टेंशन!)
भारतीय नागरिकांना भूतान, नेपाळ, इंडोनेशिया, मॉरिशस आणि त्रिनिदाद आणि टोबॅगोसह १२ देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवेश आहे. श्रीलंका, मालदीव, जॉर्डन, कतार, बोलिव्हिया, कंबोडिया, इथिओपिया, म्यानमार, टांझानिया आणि मंगोलियासह आणखी २७ देशांमध्ये व्हिसा-ऑन-अरायव्हल प्रवेश आहे.
भारताच्या शेजारील देशांची स्थिती काय आहे?
भारताच्या शेजारील देशांमध्ये, भूतान ९२ व्या क्रमांकावर आहे. जिथे नागरिक ५० देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवास (Visa-free travel) करू शकतात. नेपाळ १०१ व्या क्रमांकावर आहे, जिथे नागरिक ३६ देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवास करू शकतात. त्यानंतर बांगलादेश १०० व्या क्रमांकावर आहे, जिथे नागरिक ३८ देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवास करू शकतात. पाकिस्तान १०३ व्या क्रमांकावर आहे, जिथे नागरिक फक्त ३१ देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवास करू शकतात.
(हेही वाचा – ‘माझ्या नादाला लागू नका…’; DCM Eknath Shinde विरोधकांना असं का म्हणाले ?)
अफगाणिस्तानचा पासपोर्ट सर्वात कमकुवत
अफगाणिस्तान यादीत सर्वात खालच्या क्रमांकावर आहे, जिथे नागरिकांना व्हिसाशिवाय फक्त २४ देशांमध्ये प्रवास करता येतो, त्यानंतर सीरिया (२६ देश) आणि इराक (२९ देश) यांचा क्रमांक लागतो.
हेही पहा –
Join Our WhatsApp Community